8.Sınıf Çizgi ve Sütun Grafiklerini Yorumlama – Konu Anlatımı

Çizgi ve Sütun Grafiklerini Yorumlama Çizgi Grafiklerini Yorumlama

Çizgi grafikleri; zaman, sıcaklık gibi sürekli değişebilen faktörlere bağlı olarak elde edilen bir ya da birden fazla veri grubundaki değerlerin eş aralıklı ölçeklerde izlenmesi amacıyla kullanılır. Çizgi grafiğinde kullanılan faktörler birbirlerine bağlı olduğundan, bu faktörler uygun şekilde eksene sıralanarak incelenir.

Örneğin, sıcaklığa bağlı olarak bakterilerin çoğalma miktarının incelendiği bir çizgi grafiğinde, sıcaklık değerleri birbirlerine bağlı oldukları için yatay eksene küçükten büyüğe sıralanır. Bu durumda grafiğe bakılarak farklı sıcaklık değerlerindeki genleşme miktarının karşılaştırılmasının yanı sıra kategorilerin aldığı değerler arasındaki değişim ve bu değişimin miktarı da incelenebilir.

Böylelikle çizgi grafikleri yorumlanırken;

Örneğin, sıcaklığa bağlı olarak bakterilerin çoğalma miktarının incelendiği bir çizgi grafiğinde, sıcaklık değerleri birbirlerine bağlı oldukları için yatay eksene küçükten büyüğe sıralanır. Bu durumda grafiğe bakılarak farklı sıcaklık değerlerindeki genleşme miktarının karşılaştırılmasının yanı sıra kategorilerin aldığı değerler arasındaki değişim ve bu değişimin miktarı da incelenebilir.

•    Aynı faktöre bağlı değişen veri gruplarının değerlerinin karşılaştırılması

•    Bir veri grubunda ardışık değerler arasındaki değişim (artma, azalma, değişmeme) ve

bu değişimin miktarı

•    Aynı faktöre bağlı değişen veri gruplarındaki değişimin karşılaştırılması (bütün

değerler birlikte artış gösterdi, bir veri grubunda artış olurken diğerleri azaldı vb.)

•    Grafikteki değerlerin ortalaması, ortancası, tepe değeri

gibi bilgiler elde edilebilir.

Çizgi grafikleri gösterilecek veri grubu sayısına göre tekli, ikili veya üçlü olabilir. Örneğin;

•    Bir yıldaki elma fiyatındaki değişimi incelemek için tekli çizgi grafiği,

•    Bir yıldaki elma ve armut fiyatlarındaki değişimi ve bu meyvelerin fiyatları arasındaki

ilişkiyi incelemek için ikili çizgi grafiği,

•    Bir yıldaki elma, armut ve muz fiyatlarındaki değişimi ve bu meyvelerin fiyatları

arasındaki ilişkiyi incelemek için üçlü çizgi grafiği kullanılabilir.

Sütun Grafiklerini Yorumlama

Sütun grafikleri, farklı kategorilere göre sınıflandırılabilen bir ya da birden fazla veri grubundaki değerlerin karşılaştırılması amacıyla kullanılır. Sütun grafiğinde çizgi grafiğinden farklı olarak, verilerin ayrıldığı kategoriler birbirlerine bağlı olmayabilir. Bu nedenle, kategoriler eksene yerleştirilirken aralarında belli bir sıralama yapılmasına gerek yoktur.

Örneğin, bir bahçedeki ağaç türlerine göre sayılarının verildiği bir sütun grafiğinde, ağaç türleri bir değişkene bağlı olmayan kategorilerdir. Bu yüzden, ağaç türleri arasında sıralama yapmak ve türlerin sayılarını incelemek anlamlı değildir.

Böylelikle sütun grafikleri yorumlanırken;

•    Bir veri grubunda en yüksek ve en küçük değerlerin hangi kategorilere ait olduğu

•    Farklı veri gruplarının aynı kategorilerde aldığı değerler arasındaki fark

kolayca okunabilir.

Bunun yanı sıra çizgi grafiğinde olduğu gibi, sütun grafiklerindeki kategoriler birbirlerine bağlı ve eş aralıklı sıralanmış ise; (Örneğin, yıllara göre okul bando takımındaki kız ve erkek öğrenci sayılarını gösteren bir sütun grafiği)

•    Bir veri grubunda ardışık değerler arasındaki değişim (artma, azalma, değişmeme)

ve bu değişimin miktarı

•    Aynı faktöre bağlı değişen veri gruplarındaki değişimin karşılaştırılması (bütün

değerler birlikte artış gösterdi, bir veri grubunda artış olurken diğerleri azaldı vb.)

yorumları da yapılabilir.

Sütun grafikleri gösterilecek veri grubu sayısına göre tekli, ikili veya üçlü olabilir.  Örneğin;

•    6. sınıfa giden bir öğrencinin haftalık ders türlerine göre ders sayılarını göstermek için

tekli sütun grafiği,

•    Biri 6 biri 7. sınıfa giden öğrencilerin haftalık ders türlerine göre ders sayılarını

göstermek için ikili sütun grafiği,

•   Biri 6 biri 7. diğeri ise 8. sınıfa giden öğrencilerin haftalık ders türlerine göre ders

sayılarını göstermek için üçlü sütun grafiği kullanılabilir.